Teknoloji

Çarpıcı Bir Keşifte Yapay Zeka, İnsan Benzeri Hafıza Oluşumunu Gösteriyor

Çarpıcı Bir Keşifte Yapay Zeka, İnsan Benzeri Hafıza Oluşumunu Gösteriyor

Disiplinlerarası bir ekip, yapay zeka modellerinin, özellikle de Transformer’ın, hafızayı insan beyninin hipokampüsüne benzer şekilde işlediğini buldu. Bu buluş, NMDA reseptörününki gibi sinirbilim ilkelerinin yapay zekaya uygulanmasının, hafıza fonksiyonlarını geliştirebileceğini, yapay zeka alanını geliştirebileceğini ve insan beyni fonksiyonuna dair içgörüler sunabileceğini öne sürüyor.

Araştırmacılar, yapay zeka hafıza birleştirme süreçlerinin insan beynindeki, özellikle de hipokampustaki süreçlere benzediğini, yapay zekada ilerleme potansiyeli ve insan hafıza mekanizmalarının daha derin anlaşılmasını sağladığını keşfetti. Biliş ve Sosyallik Merkezi ile Temel Bilimler Enstitüsü (IBS) bünyesindeki Veri Bilimi Grubu’ndan araştırmacılardan oluşan disiplinlerarası bir ekip, yapay zeka (AI) modellerinin hafıza işlemesi ile insan beyninin hipokampusu arasında çarpıcı bir benzerlik ortaya çıkardı. Bu yeni bulgu, yapay zeka sistemlerinde kısa süreli anıları uzun süreli anılara dönüştüren bir süreç olan bellek birleştirmeye yeni bir bakış açısı sağlıyor.

İnsan Zekasını Anlayarak Yapay Zekayı Geliştirme OpenAI ve Google DeepMind gibi etkili kuruluşların öncülük ettiği Yapay Genel Zekayı (AGI) geliştirme yarışında, insan benzeri zekayı anlamak ve kopyalamak önemli bir araştırma konusu haline geldi. Bu teknolojik gelişmelerin merkezinde, temel ilkeleri artık daha derinlemesine araştırılan Transformer modeli [Şekil 1] bulunmaktadır.

Beynin Yapay Zekaya Uygulanan Öğrenme Mekanizmaları Güçlü yapay zeka sistemlerinin anahtarı, bilgiyi nasıl öğrendiklerini ve hatırladıklarını kavramaktır. Ekip, özellikle hipokampustaki NMDA reseptörü aracılığıyla hafızanın pekiştirilmesine odaklanarak insan beyni öğreniminin ilkelerini yapay zeka modellerine uyguladı. NMDA reseptörü beyninizde öğrenmeyi ve hafıza oluşumunu kolaylaştıran akıllı bir kapı gibidir. Glutamat adı verilen bir beyin kimyasalı mevcut olduğunda sinir hücresi uyarılır. Öte yandan magnezyum iyonu, kapıyı tıkayan küçük bir bekçi görevi görür. Ancak bu iyonik bekçi kenara çekildiğinde maddelerin hücrenin içine akmasına izin verilir. Bu, beynin anıları yaratmasına ve saklamasına olanak sağlayan süreçtir ve bekçinin (magnezyum iyonunun) tüm süreçteki rolü oldukça spesifiktir.

İnsan Beyni Süreçlerini Taklit Eden Yapay Zeka Modelleri Ekip büyüleyici bir keşifte bulundu: Transformer modeli, beynin NMDA reseptörüne benzer bir kapı koruma sürecini kullanıyor gibi görünüyor (bkz. Şekil 1). Bu açıklama, araştırmacıları Transformer’ın hafıza birleştirmesinin, NMDA reseptörünün geçiş sürecine benzer bir mekanizma tarafından kontrol edilip edilemeyeceğini araştırmaya yöneltti. Hayvan beyninde düşük magnezyum seviyesinin hafıza fonksiyonunu zayıflattığı bilinmektedir. Araştırmacılar, Transformer’daki uzun süreli hafızanın, NMDA reseptörünü taklit ederek geliştirilebileceğini buldu. Tıpkı değişen magnezyum seviyelerinin hafıza gücünü etkilediği beyinde olduğu gibi, Transformer’ın parametrelerinin NMDA reseptörünün geçiş eylemini yansıtacak şekilde ayarlanması, AI modelinde hafızanın artmasına yol açtı. Bu çığır açıcı bulgu, yapay zeka modellerinin nasıl öğrendiğinin sinirbilimdeki yerleşik bilgilerle açıklanabileceğini öne sürüyor.

Yapay Zeka ve Sinir Bilimine İlişkin Uzman Görüşleri Enstitüde nörobilimci direktör olan C. Justin LEE, “Bu araştırma, yapay zeka ve sinir biliminin ilerlemesinde çok önemli bir adım atıyor. Beynin çalışma prensiplerini daha derinlemesine incelememize ve bu içgörülere dayanarak daha gelişmiş yapay zeka sistemleri geliştirmemize olanak sağlıyor.” Ekipte ve KAIST’te veri bilimcisi olan CHA Meeyoung şunları söylüyor: “İnsan beyni, muazzam kaynaklara ihtiyaç duyan büyük yapay zeka modellerinin aksine, minimum enerjiyle nasıl çalıştığıyla dikkat çekiyor. Çalışmalarımız, bilgiyi insanlar gibi öğrenen ve hatırlayan düşük maliyetli, yüksek performanslı yapay zeka sistemleri için yeni olanaklar sunuyor.”

Bilişsel Mekanizmalar ile Yapay Zeka Tasarımının Birleşmesi Bu çalışmayı diğerlerinden ayıran şey, beyinden ilham alan doğrusal olmamayı bir yapay zeka yapısına dahil etme girişimidir; bu, insan benzeri hafıza birleştirmenin simüle edilmesinde önemli bir ilerlemeye işaret etmektedir. İnsanın bilişsel mekanizmaları ile yapay zeka tasarımının yakınsaması, yalnızca düşük maliyetli, yüksek performanslı yapay zeka sistemleri oluşturma konusunda umut vaat etmekle kalmıyor, aynı zamanda yapay zeka modelleri aracılığıyla beynin işleyişine dair değerli bilgiler de sağlıyor.

 

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu